Het effect van gespecialiseerde voetzorg voor diabeten


Drs. C.C.L.M. Naves

Voorzitter(s): drs. J.M. Martens, interventieradioloog, Rijnstate ziekenhuis, Arnhem & Drs. R.C. van Nieuwenhuizen, vaatchirurg, St. Lukas/Andreas Ziekenhuis, Amsterdam

14:30 - 14:40u in Atrium zaal

Doel

In Nederland hebben meer dan 800.000 mensen een vorm van diabetes. Uit onderzoek is gebleken dat 12-25% van hen gedurende hun leven een wond aan de voet zal ontwikkelen. De toenemende vergrijzing en de toenemende adipositas in de Nederlandse bevolking zullen ervoor zorgen dat deze getallen de komende jaren alleen maar zullen toenemen. Diabetische ulcera zorgen voor een substantiŽle morbiditeit, achteruitgang van kwaliteit van leven en hoge behandelkosten. Daarnaast is de aanwezigheid van een diabetisch ulcer de belangrijkste risicofactor voor het ondergaan van een amputatie aan de onderste extremiteit. In Nederland hebben een aantal ziekenhuizen de zorg rond deze patiŽnten op gespecialiseerde diabetische voeten poliklinieken georganiseerd. Er wordt met een multidisciplinair team gewerkt om de zorg voor de patiŽnt zo optimaal mogelijk te krijgen. Het doel van het onderzoek is om meer inzicht te krijgen in de potentiŽle meerwaarde van gespecialiseerde diabetische voetzorg.

Methoden

In ons ziekenhuis (een groot perifeer ziekenhuis in West-Nederland), zijn in 2010 en 2011 alle nieuwe patiŽnten die zich op de diabetische voeten polikliniek presenteerden geregistreerd. Vervolgens zijn deze patiŽnten gedurende een periode van 2 jaar nauwkeurig vervolgd. De evaluatie vond plaats na 3, 6, 12 en 24 maanden. Hierbij werd niet alleen het verloop van de wondbehandeling in kaart gebracht, maar werden ook alle comorbiditeiten geregistreerd: onder andere perifeer arterieel vaatlijden, de nierfunctie, het BMI, het HbA1C, hypertensie, hypercholesterolemie en het rookpatroon. Daarnaast zijn alle interventies nagegaan: opnames, radiologische interventies en operaties (zowel bypass operaties als amputaties). PatiŽnten werden uit controle ontslagen als de wond genezen was.

Resultaten

In totaal zijn er 206 patiŽnten intensief vervolgd. In deze groep waren 143 mannen en 63 vrouwen. Na 24 maanden was bij 76.2% het ulcus genezen. De 2-jaars mortaliteit voor de hele groep was 18.9%. Een substantieel deel van de patiŽnten onderging een amputatie. In 16.5% van de gevallen betrof het een Ďminor amputationí (amputatie van een of meer tenen of een voorvoet), in 5.3% van de gevallen betrof het een Ďmajor amputationí (een onder- of bovenbeensamputatie).

Conclusie

Door dit prospectieve vervolgonderzoek is meer inzicht gekregen in de effectiviteit van een multidisciplinaire diabetische voetenpoli. De intensieve zorg die geboden wordt op de polikliniek zorgt voor een afname van de Ďmajor amputationsí (12.8-22.8% in de literatuur vergeleken met 5.3% in dit cohort). Een afname van deze amputaties betekent dat patiŽnten veelal zelfstandig kunnen blijven. Daarnaast is er ook een veel kleinere groep die een Ďminor amputationí ondergaat: 38% in de literatuur vergeleken met 16.5% in de onderzochte groep.